Władza rodzicielska

Władza rodzicielska, to ogół praw i obowiązków rodziców względem dziecka, które mają na celu zapewnienie mu należytej pieczy i strzeżenie jego interesów. Z reguły, w wykonywaniu władzy rodzicielskiej występuje równouprawnienie, jednak w niektórych przypadkach władza ta może zostać ograniczona jednemu lub obojgu rodzicom.

W momencie orzeczenia przez sąd rozwodu, postanawia on o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi. Może przyznać pełną władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeśli okoliczności sprawy wskazują, iż będą oni zgodnie sprawować opiekę rodzicielską nad dzieckiem lub powierzyć ją jednemu z nich, jednocześnie „ograniczając” drugiemu. Te ograniczenia polegają na ścisłym określeniu praw i obowiązków przysługujących rodzicom wobec dziecka.

Jeśli sąd stwierdzi, że wymaga tego dobro dziecka, to może orzec w wyroku rozwodowym o zwieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Sąd może także zakazać kontaktów wobec rodziców, którzy pozbawieni zostali władzy rodzicielskiej, natomiast ograniczyć kontakty można wobec rodzica, któremu ograniczona została władza rodzicielska przez umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Zaznaczyć trzeba jednak, że władza rodzicielska nad dzieckiem rozciąga się na osobę dziecka, nie dotyczy natomiast jego majątku. Prawo zarządu majątkiem dziecka przysługuje jedynie temu rodzicowi, który na co dzień sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jednak nawet on nie ma prawa do wykonywania jakichkolwiek czynności, które przekraczają zwykły zakres zarządu majątkiem. Czynnościami tymi są: sprzedaż nieruchomości, których właścicielem jest dziecko, przyjęcie darowizny obciążonej prawami osób trzecich itp.

Wyrok rozwodowy, w którym jedno z małżonków ma ograniczoną władzę rodzicielską, nie zawiera w sobie negatywnej oceny rodzica, któremu władza została ograniczona. Wynika jedynie z faktu, że małżonkowie po rozwodzie nie mieszkają już razem. Ograniczona władza jednego z rodziców może przekształcić się w pełną. Dzieje się tak, gdy uprawomocnia się orzeczenie sądowe, które pozbawia władzy lub zawiesza prawo wykonywania władzy rodzicowi, któremu sąd powierzył początkowo wykonywanie tej władzy, a także w przypadku śmierci tego rodzica.