Unieważnienie małżeństwa

W obecnych czasach wiele małżeństw rozpada się. Rozwodzi się coraz więcej par. Wiele z nich, będących katolikami, stara się także o unieważnienie ślubu. Unieważnieniu może także ulec ślub kościelny.

Jednak często unieważnienie jest utożsamiane z rozwodem. Rozwód, jest rozwiązaniem istniejącego związku, natomiast unieważnienie małżeństwa oznacza, że małżeństwo, w świetle prawa, nigdy nie istniało.

Orzeczenie nieważności małżeństwa sprawia, że zniweczone zostają z mocą wsteczną wszystkie skutki małżeństwa. Wyjątkiem jest tu oczywiście status dzieci pochodzących z takiego małżeństwa, zachowują one bowiem status dzieci pochodzących z małżeństwa. Nie można dokonać unieważnienia małżeństwa po jego ustaniu, wyjątkiem jest tu unieważnienie wynikające z pokrewieństwa między małżonkami, a także z powodu pozostawania przez jednego z małżonków, w chwili zawarcia małżeństwa, w zawartym poprzednio związku małżeńskim.

Sąd orzeka, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze, czyli wiedział o okolicznościach, które stanowią podstawę jego unieważnienia.

Małżeństwo może zostać unieważnione tylko ze ściśle określonych przez prawo przyczyn.

  • Wiek. Małżeństwa nie może zawrzeć osoba, która nie ukończyła 18 lat. Jednak w wyjątkowych przypadkach sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie związku małżeńskiego kobiecie, która ukończyła 16 lat, a okoliczności wskazują na to, że jego zawarcie będzie zgodne z dobrem założonej rodziny. Pozostawanie we wcześniej zawartym związku małżeńskim.
  • Ubezwłasnowolnienie całkowite. Małżeństwa nie może zawrzeć osoba, która jest całkowicie ubezwłasnowolniona.
  • Choroba psychiczna. Prawo zabrania zawierania związków małżeńskich przez osoby dotknięte chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym. Jeśli jednak stan zdrowia lub umysłu nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa, to osoba taka, jeśli nie jest ubezwłasnowolniona całkowicie, może uzyskać od sądu pozwolenie na wstąpienie w związek małżeński.
  • Istnienie między małżonkami pokrewieństwa w linii prostej, w linii bocznej, czyli rodzeństwo, w tym także przyrodnie i pozamałżeńskie oraz powinowactwa w linii prostej.
  • Istnienie między małżonkami stosunku przysposobienia. Złożenie oświadczenia w zawarciu związku małżeńskiego przez osobę, która znajdowała się w stanie uniemożliwiającym świadome wyrażanie woli spowodowanym błędem co do tożsamości drugiej osoby, lub bezprawnej groźby.