Orzekanie o winie przy rozwodzie

Rozwód przeważnie jest orzekany z uwzględnieniem winy jednego lub obojga małżonków, jednak w pewnych sytuacjach sąd w ogóle nie orzeka o winie. W przypadku, gdy małżonkowie nie chcą, by sąd orzekł, która ze stron ponosi winę za rozpad małżeństwa, można liczyć na szybszy rozwód. Od tego, czy strony chcą, by sąd orzekał o winie, zależy także rodzaj pozwu rozwodowego, który składa się w sądzie.

Jednak winę o rozpadzie małżeństwa trzeba udowodnić. Dowodami mogą być przede wszystkim zeznania świadków, ale także różnego rodzaju dokumenty, takie jak raporty policyjne czy obdukcje lekarskie. Przypisanie małżonkowi winy za rozkład pożycia wymaga udowodnienia, że małżonek naruszył obowiązki małżeńskie, które wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, na skutek umyślnego lub nieumyślnego postępowania. Do tych obowiązków małżeńskich należą przede wszystkim obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, wierności, a także współdziałania dla dobra rodziny, którą założyli.

Jeśli jednak małżonkowie zdecydowali się na rozwód bez orzeczenia o winie, to muszą liczyć się z tym, że nie można już rozstrzygać o niej w osobnym procesie. W takim przypadku, gdy małżonkowie składają wniosek o to, by sąd nie orzekał o winie, rozwód pociąga za sobą takie skutki, jakby małżonkowie nie ponosili winy za rozpad pożycia małżeńskiego. Jednak takie oświadczenie musi być zgodne i muszą je złożyć obie strony postępowania rozwodowego. Jeśli jednak sąd orzeka o winie, to osoba całkowicie winna rozpadowi małżeństwa nie może żądać od swojego byłego niewinnego współmałżonka alimentów.

Oprócz orzekania o winie, sąd może rozstrzygnąć także o ewentualnej eksmisji małżonka, który swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwania. Na zgodny wniosek małżonków sąd może także zadecydować o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, w przypadku, gdy drugi małżonek zgadza się na jego opuszczenie. Na wniosek jednego ze współmałżonków, w rozprawie rozwodowej, sąd może także dokonać podziału majątku wspólnego, jeśli tylko nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu.